Mission - Vision - Values
Diagnostische winst en meer comfort voor patiënt
Beeldige combinatie van PET en CT
Meer kans op genezing en mogelijk het voorkomen van behandelingen die geen effect sorteren: een snelle, nauwkeurige diagnose is - zeker voor kankerpatiënten - van essentieel belang. Met de ingebruikname van een geavanceerde PET/CT-scanner, afgelopen najaar, loopt Meander Medisch Centrum in Amersfoort inmiddels wereldwijd voorop. Ook de fysieke belasting voor patiënten is aanzienlijk minder geworden.
Rob Gruijters (I.) en John de Klerk (r.) bij de Biograph
Met de komst van de Biograph 40 TrueV PET/CT-scanner heeft Meander Medisch Centrum een flinke stap vooruit gezet, stelt nucleair geneeskundige John de Klerk van het Amersfoortse ziekenhuis. “Normaliter ondergaan patiënten een PET-scan en separaat een CT-scan. De PET-scan brengt de stofwisseling van het lichaam in beeld. Daartoe brengen we een geringe hoeveelheid fluorodesoxyglucose (FDG) – radioactief gemerkte suiker – in. De opname hiervan in veel kwaadaardige tumoren is namelijk veel hoger dan in normaal weefsel. De PET-scan maakt de verdeling van deze glucose zichtbaar en zegt op die manier iets over het functioneren van de verschillende weefsels.” De PET-scan geeft echter maar weinig anatomische details prijs, vervolgt De Klerk. “Een CT-scan dient daarom uitsluitsel te geven over wáár de afwijking zich precies bevindt. Zit die bijvoorbeeld ín, of net náást het bot?”
Diagnostische winst
De CT-scan maakt kortom duidelijk waar in het lichaam zich een afwijking bevindt, terwijl een PET-scan laat zien wát er precies zit, vat De Klerk samen. “Voorheen werden de PET- en de CT-beelden ‘op elkaar’ gelegd. Geen ideale situatie, aangezien de twee scans op verschillende tijdstippen worden gemaakt. Zo’n fusie leidt daardoor nooit tot een optimaal resultaat, een patiënt ligt immers nooit twee keer in exact dezelfde houding. Doordat de twee scans nu tegelijkertijd worden gemaakt, is het proces van diagnosestelling aanzienlijk verbeterd. Je creëert als het ware een landkaart voor het opsporen van afwijkingen.” Dat is vooral van belang bij onderzoek waar het ontbreken van anatomische detailinformatie voorheen problemen opleverde, zoals in onderzoek van het hoofd-halsgebied, de buik en het bekken. De Klerk: “In combinatie met de verbluffende beeldkwaliteit levert zo’n landkaart in diagnostisch opzicht grote winst op: moest een afwijking voorheen een omvang hebben van minimaal één centimeter om te kunnen worden gezien op de scan, met deze scanner brengen we zelfs afwijkingen met een omvang van slechts 3 millimeter in beeld. Dat heeft uiteraard ook weer een positieve uitwerking op de behandeling: hoe eerder we de juiste diagnose stellen, hoe sneller we kunnen beginnen met behandelen.” De nauwkeuriger diagnose leidt niet alleen tot een snellere, maar ook een betere behandeling, stelt De Klerk. “Blijkt een patiënt toch meer uitzaaiingen te hebben dan gedacht, dan kan de arts eerder kiezen voor een behandeling met chemotherapie. Op die manier blijft de patiënt een zware en weinig effectieve operatie bespaard. Ook gebruiken we de scanner om te monitoren of een behandeling aanslaat. Daartoe maken we scans vóór aanvang van de chemotherapie, halverwege de serie kuren, en aan het einde van de behandeling. Deze werkwijze levert heel betrouwbare informatie op en voorkomt dat iemand te veel of juist te weinig kuren krijgt.” Verder is de snelheid toegenomen, vervolgt De Klerk. “Een totale bodyscan is al in een minuut of twintig te maken.”
Colonografie
Sinds begin 2007 zijn de afdelingen Nucleaire Geneeskunde en Radiologie samengegaan, en inmiddels maakt ook laatstgenoemde afdeling volop gebruik van de PET/CT-scanner. Ook radioloog Rob Gruijters is enthousiast. “Afgezien van de nauwkeuriger diagnostiek biedt de gecombineerde scan voor oncologiepatiënten het voordeel dat ze nu nog maar één, in plaats van twee keer langs hoeven te komen. Bovendien is de stralingsbelasting een stuk minder doordat de patiënt nog maar één keer gescand hoeft te worden. Verder gebruiken we de CT-scan vooral voor colonografie, waarbij we via een driedimensionale reconstructie de dikke darm van de patiënt controleren op afwijkingen. Onaangename, invasieve colonoscopie-procedures zijn daardoor niet altijd meer noodzakelijk. Verder willen we de scanner in toenemende mate gaan gebruiken voor het afbeelden van kransslagaders.”
Uniek leermoment
Met de ingebruikname van de PET/CT-scanner behoort Meander Medisch Centrum tot de mondiale voorhoede. De Klerk: “Wereldwijd zijn er slechts enkele van dit type scanner in gebruik, voor zover ik weet allemaal in Europa. De scanner vormt niet alleen in diagnostisch opzicht een enorme vooruitgang, ook in wetenschappelijk opzicht is het een zeer interessant apparaat; vooral in het onderzoek naar long- en lymfeklierkanker. Momenteel verzorgen we, in samenwerking met Universitair Medisch Centrum Utrecht, een specialistenopleiding. Voor veel arts-assistenten vormt het omgaan met een geavanceerde scanner als deze een uniek leermoment.” Het Amersfoortse ziekenhuis ‘deelt’ de scanner met de ziekenhuizen St Jansdal in Harderwijk, de Tergooiziekenhuizen in de Gooi- en Vechtstreek, en het Diakonessenhuis in Utrecht, Zeist en Doorn. “Een fraai voorbeeld van hoe we de grote mogelijkheden van dit systeem– met een maximale capaciteit van drieduizend onderzoeken per jaar – optimaal kunnen benutten.”
Bron: Medical 46
Publicatiedatum: mei 2008
