Mission - Vision - Values
UMCG beschikt over twee urologische röntgentafels
Uroloog maakt zelf beelden voor diagnose en therapie
Als een van de weinige urologen in Nederland past Bert de Ruiter van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) zelf röntgendoorlichting toe voor diagnostiek en therapie. Voorheen was hij aangewezen op beeldvormende systemen voor radiologie, maar die waren volgens hem ergonomisch niet geschikt voor zijn werkzaamheden. Hij is dan ook erg te spreken over de röntgentafels die Siemens speciaal voor urologie ontwikkelde.
Bert de Ruiter: " Bij de ontwikkeling van nieuwe systemen is slim rekening gehouden met de wensen van urologen."
Dat een uroloog ook zelf röntgenonderzoek doet, is tamelijk uniek in Nederland. In Duitsland bijvoorbeeld is dat wel gebruikelijk. Uroloog Bert de Ruiter van het UMCG werkte ooit in een Duits ziekenhuis waar hij ook radiologisch onderzoek verrichtte. Zijn belangstelling voor dat vakgebied was direct gewekt. Toen hij in de jaren tachtig de overstap maakte naar het UMCG, stelde hij meteen voor om ook hier urologische radiologie te introduceren.
Deskundigheid
Met dat voorstel was de afdeling Radiologie niet blij, herinnert De Ruiter zich. Hij kreeg te horen dat hij niet deskundig genoeg en ook niet bevoegd was om dat te doen. “Ik ben toen een opleiding stralingsveiligheid gaan volgen. Daarna mocht ik officieel wel met alle soorten beeldvormende systemen werken. De grootste strijd was overigens dat we ons eveneens wilden toeleggen op echografisch onderzoek. Uiteindelijk is ook dat gelukt en heeft onze afdeling nu de benodigde systemen. Er is gelukkig geen oud zeer meer. We werken nu nauw samen met de afdeling Radiologie.”
Minder invasief
Het zelf maken van beelden beschouwt De Ruiter als een logische ontwikkeling. De endo-urologische ingrepen zijn namelijk uitgebreid tot onder andere de hogere urinewegen, waardoor vaker röntgendoorlichting nodig is. Ook komt open-steenchirurgie nauwelijks meer voor. Voordeel is tevens dat op hetzelfde röntgensysteem met dezelfde instellingen zowel diagnostiek als behandeling mogelijk zijn. De Groningse uroloog vertelt dat het voor een radioloog meestal erg moeilijk is om de diagnostiek al meteen af te stemmen op de mogelijke therapie die daarop volgt. Een uroloog bekijkt tijdens dat röntgenonderzoek bijvoorbeeld al meteen vanuit welke kant en op welke wijze hij een niersteen het beste kan aanpakken.
Al vanaf het begin werkte de Groningse afdeling Urologie met systemen van Siemens. De Ruiter licht toe dat een gunstige aanbieding in die tijd de doorslag gaf. Omdat de samenwerking, de kwaliteit en de service nog steeds naar tevredenheid zijn, zijn ook de latere aanwinsten van dezelfde leverancier. Bovendien is De Ruiter erg te spreken over het feit dat er bij de ontwikkeling van nieuwe systemen rekening is gehouden met de wensen van urologen. Hij doelt op de Uroskop Access en de Lithoskop.
Asymmetrisch
De Uroskop Access heeft het UMCG zo’n vijf jaar geleden gekocht. De Ruiter: “Dit is een van de eerste systemen die zijn ontwikkeld met het oog op de specifieke werkzaamheden van de uroloog. Daarvoor had je alleen bestaande systemen voor radiologie, en die werden dan een beetje voor ons gemodificeerd. Bij de Uroskop Access is bijvoorbeeld het statief asymmetrisch naast de behandeltafel geplaatst, waardoor aan beide zijden van de patiënt het werkveld vrij is.”
Als andere voordelen van de Uroskop Access noemt hij de fantastische beeldvorming - waarbij de echografiebeelden, de endoscopie en de röntgenbeelden via twee monitoren zijn geïntegreerd - en de mogelijkheid om enkele voorkeursposities van de behandeltafel in het geheugen vast te leggen. Daardoor is de uroloog in staat in een handomdraai van positie te wisselen en een overzicht te krijgen van de hogere en lagere urinewegen. De patiënt kan gewoon blijven liggen. Bovendien is ook de röntgenbuis verplaatsbaar, waardoor een groter deel van de patiënt kan worden afgebeeld zonder hem of haar te hoeven verplaatsen.
Niersteenvergruizer
Sinds twee jaar beschikt de afdeling Urologie ook over een Lithoskop. In dit systeem is röntgen en echolocalisatie van stenen gecombineerd met lithotripsie. Volgens De Ruiter is dit de eerste niet-modulaire vergruizer waarbij de patiënt op de rug kan blijven liggen, ongeacht de locatie van de urinewegsteen. De schokgolfbron kan in de gewenste positie worden gebracht, doordat die is bevestigd aan een halve C-boog. Bij andere vergruizers is het noodzakelijk de patiënt zo te draaien dat de vaste schokgolfbron, die zich onder de tafel bevindt, de steen met uiterste precisie kan bewerken.
De Ruiter is enthousiast over de Lithoskop. “De nieuwe schokgolfkop Pulsa fragmenteert stenen zeer efficiënt met de minst mogelijke schade aan nierweefsel. Ook de pijn voor de patiënt is tot een minimum beperkt. Verder is de beeldvorming zo afgesteld dat de stenen zeer goed zichtbaar zijn. Wat het herkennen van stenen betreft, is de Lithoskop superieur aan de Uroskop Access. Mede daarom hebben we hem ook aangeschaft. We gebruiken beide systemen voor alle soorten diagnostiek en therapie, maar de Lithoskop zetten we één dag per week ook in voor het vergruizen van nierstenen.”
De nieuwe schokgolfkop Pulso fragmenteert stenen zeer efficiënt met de minst mogelijke schade aan nierweefsel.
Protocollen
Met de komst van de twee urologische tafels is UMCG geheel up-to-date. Maar De Ruiter wil meer. Hij wil dat de systemen ook op de juiste manier worden ingezet, zodat patiënten minimale straling oplopen terwijl de beeldopbrengst maximaal blijft. Op dit moment zijn er nog geen gestandaardiseerde protocollen. Samen met een nieuwe collega-uroloog wil De Ruiter daaraan gaan werken. “Waarom worden er in Frankrijk bijvoorbeeld voor een bepaald onderzoek twintig foto’s gemaakt en in Nederland voor datzelfde onderzoek maar vijf? Is dat omdat foto’s daar per stuk worden betaald of omdat de diagnostiek dan beduidend beter is? Over dat soort vragen wordt veel te weinig nagedacht. Wij willen die verschillen binnen de urologie goed met elkaar vergelijken, om uiteindelijk te komen tot richtlijnen die optimaal zijn voor patiënten.”
Bron: Medical 46
Publicatiedatum: mei 2008
